Erdoğan: Darphane-i Amire Külliyesi dünyaya örnek olacak

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın konuşması şöyle:

''İlim, kültür, sanat ve siyaset camiamızın değerli mensupları, sizleri en kalbi duygularımla, hürmetle, muhabbetle selamlıyorum.

Cihan devleti Osmanlı'nın asırlar boyunca dünyaya yön verdiği Topkapı Sarayı'nda sizlerle birlikte olmaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum. Külliyemizde restorasyonu tamamlanan ve müze olarak hizmet verecek yapıların açılışını sizlerle birlikte gerçekleştiriyoruz.

Sözlerimin başında, Topkapı Sarayı'nın seçkin koleksiyonlarının bir araya getirildiği bu müzelerin İstanbul'umuz, ülkemiz ve milletimiz için hayırlı olmasını diliyorum. Titiz ve başarılı bir restorasyon çalışmasıyla bu yapıları ihya ederek eserleri yeniden milletimizle buluşturan Saraylar Başkanlığımızı yürekten tebrik ediyorum. Yedi yıl süren kapsamlı projede görev alan tüm kardeşlerime, projeye destek ve katkı sunan herkese ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Başta İstanbul'daki vatandaşlarımız olmak üzere yurt içinden ve yurt dışından herkesi bu atmosferi yaşamaya ve eserleri yerinde görmeye davet ediyorum.

Kıymetli misafirler, Türk milleti olarak tarihimiz, kültürümüz, mimarimiz ve sanat birikimimizle dünyada eşine az rastlanır bir mirasa sahibiz. Bu medeniyet birikimi tesadüfen ortaya çıkmadı. Buradaki eserlerin adeta dile gelmesini ve asırlara, hatta kıtalara kök salmasını sağlayan, yüce bir mefkurenin sonucudur. Bu hazinenin her bir parçası; ayrı bir irfanın, yüksek bir sezginin, kendine özgü bir estetik anlayışının ve ilimle irfanı birleştiren muhteşem bir kavrayışın yansımasıdır.

Ahmet Hamdi Tanpınar'ın ifadesiyle, onları bilmeden tamamlanamayız, niyetimizi kazanamayız. İçinde bulunduğumuz Topkapı Sarayı da her yönüyle başlı başına bir eserdir. Aynı şekilde, adım adım inşa ve ihya ettiğimiz gönül coğrafyamızın dört bir yanı da deyim yerindeyse açık hava müzesidir.

Özellikle vurgulamak isterim ki bu eserler elbette büyük önem taşıyor. Değerli kültür mirasımızın hazinelerini sahip olduğumuz yüksek şuurla korumak, onları daha da zenginleştirmek ve bizden sonraki nesillere eksiksiz biçimde aktarmak büyük bir sorumluluktur.

Kıymetli dostlar, bunu özellikle ifade ediyorum. En önemli kültür varlıklarımızdan biri olan Yıldız Sarayı'nın bir dönem bu ülkede gazino ve kumarhane olarak işletildiğini biliyoruz. İbadethanelerimiz başta olmak üzere farklı müesseselerde de benzer hürmetsizliklere tanık olundu. Elyazması nadide eserlerimiz yabancılara kâğıt niyetine satıldı. Tarihi camilerimizin zahire ambarı olarak kullanıldığı, hatta ne yazık ki bazı yerlerde ahıra dönüştürüldüğü günler yaşandı.

Milletimizi ruh kökünden koparmayı amaçlayan ve rahmetli Mehmet Doğan hocamızın “vatlaşma ihaneti” olarak nitelendirdiği bir politikanın sonucu olarak, Batılılaşmayı yalnızca gardıropta arayan; tarihini, kültürünü, milli ve manevi değerlerini inkâr ederek kimliksizleşmeyi hedefleyen bir siyasete maruz bırakıldık. Bu anlayışla hareket eden, reddimiras yoluyla milletin tarihî ve kültürel kodlarıyla hesaplaşanların kimler olduğunu gayet iyi biliyoruz. 24 yıldır bu zihniyetin temsilcilerine fırsat vermedik. İnşallah bundan sonra da vermeyeceğiz.

Bugün açılışını gerçekleştireceğimiz yeni Darphane müzeleri, ecdada ve tarihe karşı taşıdığımız sorumluluğun ve bu konudaki hassasiyetimizin bir göstergesidir.

Kıymetli konuklar, Darphane-i Amire Külliyesi'nde gerçekleştirdiğimiz restorasyon çalışmalarıyla 17 bin metrekarelik alana yayılan yedi yapıyı ve 46 salonu beş ayrı müze olarak düzenledik. Topkapı Sarayı'nın envanterinde bulunan toplam 10 bin 500 eser, bugünden itibaren ziyaretçilerin ilgisine sunulacak. Diğer bölümlerde sergilenen 7 bin 500 esere ek olarak Darphane müzelerinde gün yüzüne çıkarılacak 10 bin 500 eserle Topkapı Sarayı, dünya müzeleri arasında önemli bir konuma sahip olacaktır.

Harita Müzesi'nde Osmanlı coğrafyasının uç noktalarına uzanan yaklaşık 200 harita sergileniyor. Binanın üst katında basılı kitap ve dergilerin yer aldığı kütüphanenin yanı sıra, başta Yıldız albümleri olmak üzere 800 binden fazla yazılı ve görsel kaynak dijital ortamda bir araya getirildi. Milli Saraylar Araştırma Merkezi ise araştırmacılarla akademisyenlere hizmet sunacak.

Eserleri Müzesi'nde Ahmet Karahisari, Şeyh Hamdullah, Hafız Osman, Mehmet Tahir Efendi ve Sami Efendi gibi sanatımızın şahikalarından neşet eden muazzam bir koleksiyon bu müzenin temelini oluşturacak. Daha önce depoda muhafaza edilen 2 binden fazla hüsnühat eseri, 12 salonda ilk kez ziyaretçilerin istifadesine sunulacak.

Darphane ve Endüstri Araçları Müzesi'nde Darphane-i Amire'nin işlevini ve tarihini yansıtan üretim vasıtaları ile yaklaşık 500 parça endüstri aracı bulunacak.

Silah Müzesi'nde ise 7. yüzyıldan başlayıp 20. yüzyıla kadar uzanan dönemlere ait ok, kılıç, mızrak, kalkan ve 2 bin 500'den fazla askeri teçhizat bu binalarda yer alacak. Sultan Fatih'in kılıcı ve zırhlı gömleğinin yanı sıra diğer padişahlarımızın silahlarının da sergileneceği Osmanlı'da kurulan silah müzesi bu avluda bulunuyor. Hümayun Müzesi ile silah teknolojileri alanındaki tarihi sürekliliğe de anlamlı bir atıf yapılmış olacak.

Porselen Müzesi'nde ise Çin, Japonya, İran, İngiltere, Fransa ve Rusya'da imal edilen porselenlerle birlikte Yıldız Porselen Fabrikası'nda üretilen eserler yer alacak.

Muhterem kardeşlerim, müzelere ek olarak Topkapı Sarayı Yazma Eserler Kütüphanesi de yine bu külliye içerisinde yer alacak. Halihazırda Enderun avlusundaki Ağalar Camii'nde muhafaza edilen Topkapı Sarayı yazma ve matbu eserler koleksiyonunu buradaki güvenli binaya nakledeceğiz. Yakın zamanda tamamlanması planlanan bu binada Sultan Fatih'in şahsi kütüphanesi, Osmanlı kitap sanatının seçkin minyatürleri, Kur'an-ı Kerim koleksiyonu, el yazması ve matbu kitaplar bulunacak.

Külliyedeki iki binayı ise sanatçılarımıza ve sivil toplum kuruluşlarımıza ayırdık. Bu binalar, Darphane Sanat Galerileri olarak hizmet verecek. Bu iki binada geçici sergiler, konferanslar ve çeşitli etkinlikler düzenlenecek. Böylelikle Topkapı Sarayı canlı, dinamik ve bereketli bir kültür sanat atmosferine kavuşmuş olacak. Şimdiden hayırlı uğurlu olsun diyorum.

Burada şunu da üzülerek ifade etmek istiyorum. Bu çalışmaları başlattığımızda malum zihniyetin aparatları yine her zaman olduğu gibi ibretlik iftiralarla bizleri hedef aldı. 'Kendisine ofis yapıyor, burayı kendi sarayı olarak kullanacak.' dediler. Peki, neticede ne oldu? Attıkları iftiraların altında bizzat kendileri kaldı. İddia diye ortaya savurdukları her şey yalan çıktı, asılsız çıktı. Darphane-i Amire Külliyesi, dünyaya örnek teşkil edecek bir müzeler bölgesi olarak şahane bir yapıya ve görünüme kavuştu. Bize yönelik saldırılara bu eserle cevap verilmiş oldu.

Değerli konuklar, sevgili kardeşlerim, güzel İstanbul'un kültürel mirasını korumak, yaşatmak ve gelecek nesillere aktarmak için büyük bir gayretle çalışıyoruz. Haydarpaşa ve Sirkeci garlarını; müzelerin, kütüphanelerin, tiyatro ve sergi salonlarının, açık ve kapalı etkinlik alanlarının bulunduğu, nefes alan kültür ve sanat merkezlerine dönüştürüyoruz.

İstanbul Arkeoloji Müzelerimizde Eski Şark Eserleri Müzesi ve Çinili Köşk'ün yenileme çalışmalarını tamamladık ve ziyarete açtık. Yine burada, Topkapı Sarayı'nda daha önce ziyarete kapalı olan pek çok eserin kapılarını vatandaşlarımıza açtık. Enderun avlusunda bulunan Fatih Köşkü, Seferli Koğuşu, Mukaddes Emanetler Dairesi ve Hazine Koğuşu ile Topkapı Sarayı'nda inşa edilen son yapı olan Mecidiye Köşkü'nü 2023'te ziyaretçilerle buluşturduk.

2025 yılında Topkapı Sarayı Sanat Müzesi'ni, Kadın Efendiler Taşlığı'nı ziyarete açtık. Mescidi ise ibadete açtık. Dolmabahçe Sarayı'ndaki müzeyi, Beykoz'daki Billur Müzesi'ni ve Çamlıca Camii Külliyesi'ndeki İslam Medeniyetleri Müzesi'ni milletimizle buluşturduk.

Fethin ve müminlerin sembolü olan Ayasofya'yı ise 86 yıllık hicranın ardından Cenabıallah'a sonsuz hamdolsun, yeniden cemaatiyle kucaklaştırdık.

Şimdi çok önemli bir adım atıyoruz. Osmanlı Devleti'nin en büyük eserlerinden Edirne Sarayı'nın ihyasını gerçekleştiriyoruz. Edirne Sarayı, Fatih Sultan Mehmet'in inşa ettiği, içinde İstanbul'un fethini planladığı, 300 yıl boyunca padişahların Topkapı Sarayı ile birlikte kullandığı bu muhteşem eseri tekrar ayağa kaldırıyoruz. Gelecek yıl tamamlandığında Edirne Sarayı, Türkiye'nin en görkemli tarihi eserlerinden biri olarak kültür mirasımıza kaydolacaktır.

Rabb'im yar ve yardımcımız olsun diyorum. Bu düşüncelerle, birazdan açılışını yapacağımız müzelerin ülkemiz ve İstanbul'umuz için hayırlı olmasını diliyorum. Emeği geçenleri tekrar tebrik ediyorum. Kalın sağlıcakla.''